فاعلية برنامج ارشادي في تعزيز سلوك المواطنة لدى طلبة كلية التربية للعلوم الانسانية في جامعة الموصل
محتوى المقالة الرئيسي
الملخص
هدف البحث التعرف إلى أثر برنامج ارشادي في تعزيز سلوك المواطنة لدى طلبة كلية التربية للعلوم الانسانية , تكونت عينة البحث من (24) طالباً وطالبة من طلبة قسم الجغرافيا والذين يحتاجون الى الاهتمام في سلوك المواطنة بناءً على درجاتهم حسب مقياس سلوك المواطنة , حيث اعتبرت درجاتهم اختباراً قبلياً , ثم وزعوا عشوائياً إلى مجموعتين . الأولى تجريبية تلقى إفرادها التدريب على البرنامج الارشادي من خلال الإرشاد الجماعي .الذي تكون من (10) جلسات إرشادية والثانية ضابطة لم يتلقى إفرادها أي تدريب, ولتحقيق هدف البحث واختبار فرضياته ، قام الباحث ببناء مقياس سلوك المواطنة تكون بصيغته النهائية من (50) فقره واتسم بالصدق والثبات وتمييز الفقرات ، وبعد تنفيذ البرنامج من قبل الباحث وتطبيقه المقياس قبلياً وبعدياً مع افراد عينة البحث وتحليل البيانات احصائياً باستخدام اختباري ولكوكسن ومان وتني وبدلالة (0,05).
* وصلت النتائج الى ما يأتي :
* وجود فروق ذات دلالة إحصائية بين متوسطي درجات الاختبارين القبلي والبعدي لدى افراد المجموعة التجريبية ولصالح البعدي.
* وجود فروق ذات دلالة إحصائية بين متوسطي رتب تعزيز سلوك المواطنة لدى افراد المجموعتين التجريبية والضابطة ، لصالح افراد المجموعة التجريبية .
* لا يوجد فروق ذات دلالة إحصائية بين متوسطي رتب بين الطلاب والطالبات .
وفي ضوء نتائج البحث خرج الباحث بعدد من الاستنتاجات والتوصيات والمقترحات
المقاييس
تفاصيل المقالة

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution 4.0 International License.
المراجع
'abu tayh, bandar (2012) 'iithr aleadalat altanzimiat ealaa suluk almuatinat fi marakiz alwizarat alhukumiat fi alairdin, majalat aljamieat al'iislamiat lildirasat alaiqtisadiat waladaariati, eumaana, al'urdunn.
'abu hashish, bisam muhamad (2010) dawr kuliyat altarbiat fi tanmiat qiam almuatinat ladaa altalabat almuealimin bimuhafazat ghazihi, majalat jamieat al'aqsaa (slislat aleulum alainsaniati) ghazh.
'abu daf, mahmud khilil (2004) tarbiat almuatinat min manzur 'iislamiin, kuliyat altarbiat - aljamieat al'iislamiat - ghazat.
'abu eamiruh sahabat (1995) faealiat barnamaj 'iiedad muelimiu alriyadiaati, majalat mustaqbal altarbiat alearabiati, aleadad (4) eumaana, al'urdunn.
alaighbiri, eabd alsamad (2000) aladarh almudrasiatu, adarh jadidah fi ealam mutaghayirin, dar almasirat lilnashr waltawziei, eumaanu, al'urdunn.
albazi, rashid bin saed (2005) 'azmat alshabab alkhalijii waistiratijiaat almuajahati, markaz aldirasat walbihwithi, jamieat nayif alearabiat lileulum alaimniati, alriyad.
bazha, amal waharun tawfiq (2004) faealiat barnamaj suluki maerifiun litakhfif hidat al'arq ladaa eayinat min tullab watalibat aljamieati. risalat majstir, kuliyat altarbiati, kafar alshiykha, jamieat tuntaan, alqahirat.
bidaway, 'ahmad zukay (1983) miejam mustalahat aleulum alaijtimaeiat, maktabat lubnan, bayrut.
aljubury, zaynab hasan (2012) 'iithr aleilaj almuerifii alsilukii fi takhfif alalm alnafsii ladaa talibat kuliyat altarbiat alriyadiati, aljamieat almustansariati, baghdad.
aljuburiu, zahir muhsin (2010) mafhum almuatinat ladaa tlbt aljamieati, dirasat maydaniat litabat jamieat hayilin, majalat jamieat hayil, alsaeudiat.
aljuburiu, zahir muhsin (2010) mafhum almuatinat ladaa tlbt aljamieati, dirasat maydaniat litabat jamieat hayilin, majalat jamieat babila, alsaeudiat.
jaydur, haja bashir (2016) 'iithr althawrat alraqamiat walaistikhdam almukathaf lishabikat altawasul alaijtimaeii fi rusim alsuwrat aljadidat limafhum almuatinati, majalat dafatir alsiyasat walqanun, aleadad (15) jamieatan bisikarihi, aljazayir.
alharbiu qasim wamuhamad ghanim suilum (2017) tanmiat almuatinat ladaa talabat aljamieat alsewdy (jamieat jazan anmudhja) majalat kuliyat altarbiati, jamieat alaizhar, aleadad (176) lisanat 2017, masra, alqahirat.
alkhuduru, eali salamuh (2008) altarbiat alwatniatu, dar kunuz almaerifat aleilmiat, eman, al'urdunn.
alkhalifu, shuruq wamuhamad bin khalifih (2013) almuatinat waleamal altatawei, maktabat almalik fahda, alseudiat.
dawidu, eabd aleaziz (2011) dawr aljamieat fi tanmiat qiam almuatinat ladaa tlbt aljamieati. dirasatan maydaniat lijamieat kafar alshiykhi, almajalat alduwaliat lil'abhath altarbawiati, aleadad (30) jamieat alamarat.
alduwsri, salih jasim (1985) alaitijahat aleilmiat fi takhtit baramij altawjih wal'iirshadi, majalat risalat alkhalij alearabii, aleadad 15 alseudia.
ratib nujala' eabd alhamid (1999) alaintima' alaijtimaeia lilshabab almisrii, dirasat susyulujiat fi hiqbat alainfitahi, markaz almahrusat lilnushri, alqahirat.
rabie, muhamad shahath (2009) qias alshakhsiati, altibeat althaaniati, dar almasirat lilnashr waltawzie waltabaeati, eumaanu, al'urdunn.
alzahraniu, muhamad eabd allh (2007) suluk almuatinat altanzimia ladaa maelimi madaris altaelim aleam alhukumiat lilbinin bimadinat jidih (rsaalat majstayr ghyr manshuriha) jamieatan 'am alquraa, makat almukrimata, alsaeudiat.
samih, fawzi (2007) almuatnat, markaz alqahrt lidirasat huquq alainsan, alqahirat.
alsahimatu, khitam eabd alrahmun (2007) suluk almuatinat altanzimiat ladaa muelimi madaris alththanawiat fi al'urdun waealaqatih bi'adayihim alwazifii (rsaalat dukturah ghyr manshuriha) aljamieat alearabiati, eumaanu, al'urdunn.
alsaydi, fuad albihi (2005) eilm alnafs alahsayiyi waqayas aleaql albishrii, t 10, dar alfikr alearabii, alqahirat.
alshbyby, limia' eibdallih (2010) 'asalib waistiratijiaat altahfiz fi altadribi, risalat majstayr, aljamieat alaiftiradiat alduwliatu, almamlakat almutahidat.
shikhman, muhamad (2010) fahawm almuatanat, naqlaan ean alantrnt http://www.almichaal.org/spip.php?article289
alsharqawi, musaa (2005) waey tullab aljamieat bibaed qiam almuatinati, majalat dirasat fi altaelim aljamieii, eadad (9) jamieatan eayan shamsa, alqahirat.
alzaahir, qahtan 'ahmad (2004) taedil alsuluki, darun wayil liltabaeat walnashri, eaman.
aleasimi, riad nayil (2015) altasmim alnnajih libarnamaj al'iirshad alnafsii lilmudrasat alshaamilat, dar al'iiesar aleilmii lilnashr waltawziei, eumaana, al'urdunn.
aleazawi, sami mahdi (2012) mafhum almuatinat ladaa alshabab aleiraqii, markaz 'abhath altufulat wal'umumata, almujalid (7) jamieatan dialaa.
aleaqilu, esmt hasan wahusn alhayari (2014) dawr aljamieat al'urduniyat fi tadeim qiam almuatinati, almajalat al'urduniyat fi aleulum altarbawiati, mujalad (10) aleadad (4) eumaana, al'urdunn.
ealimat, salih (2005) dawr aljamieat al'urduniyat fi bina' almuatinat ladaa alshabab al'urduniy min wijhat nazarihim. markaz 'iiedad alqiadat alarduniti, eumaana, al'urdunn.
eammar , radwaa (2014) altaelim walmuatanat walaindimaj alwatania, wahdat almujtamae almadni, misr.
aleawamirat, eabd alsalam walzubun muhamad (2014) dawr aljamieat al'urduniyat alrasmiat fi taeziz tarbiat almuatinat waealaqatiha bitanmiat alaistiqlaliat aldhdhatiat ladaa altalabati, majalat jamieat alnajah lil'abhathi, aleadad (1), almujalid (28) eumaana, al'urdunn.
eiswi, eabd alrihmun (1985) sayakulujiat alshabab alearabii, dar almaerifat aljamieiati, alaiskndryt, alqahir.
alghamidi, hamdan waeabd aljawwad wanur aldiyn muhamad (2010) tatawur nizam altaelimi, maktabat alrshd, almamlakat alearabiat alsaeudiat, alriyad
fakhru, munirih (1997) alhuriyat alakadymyt fi aljamieat alkhalijiati, jamieat albahrayn kunamudhij, markaz abn khalduna, alqahirat.
furas, rubir (1998) nahw 'ashkal jadidih min almuatinat wataeziz aleamal altatawei, tarjimata: bahjat eabadhu, maktab altarbiat aldwly, alqahirat.
alfurhud, badriat sulayman (2008) althfiz wathirah fi eamaliat altaelum waltaelimi, almusharifat altarbawiati, jame wa'iiedad kitab lilmamlakat alearabiat alsaeudiat.
alqahtani, eabd allah bin saeid (2010) qiam almuatinat ladaa alshabab waishamiha fi taeziz al'amn alwiqayiyi (aturuhat dukturah fi al'amn alwatani) jamieat nayif alearabiat lileulum alaimniati, alriyadi, alsieudiat.
alkawari, eali khalifa (2004) aldiymuqratiat waltanmiat fi alwatan alearabii, silsilat kutib almustaqbal alearabii, t 3 markaz dirasat alwahdat alearabiati, bayurut.
majid, susin shakir (2014) 'usus bina' alaikhtibarat walmaqayis alnafsiat waltarbawiati, tabeat thalithat, markaz dibunu litaelim altafkiri, eumaana, al'urdunn.
madkur, eali 'ahmad (2014) altaelim watasis almuatinat ladaa al'iinsan alearabii, majalat aleulum altarbawiati, jamieat alqahirat, misr.
almansi, fayiza (2005) barnamaj arshadi litanmiat almaswuwliat alaijtimaeiat litalibat almarhalat alththanawiat fi 'amanat aleasimat fi sanea' (rsalat majstayr ghyr munshuriha) sanaea', alyamn.
mansur, hasan (1989) alaintima' walaightirab (draasat tahliliat) dar jarash lilnashr waltawziei, alsaeudiat.
mayhuri, fuzi wasaed aldiyn birital (2014) aitijahat alshabab aljamieii nahw almuatinat fi aljazayiri, majalat aleulum al'iinsaniat walaijtimaeiati, aleadad (14) aljazayir.
huydi, fahami (2013) almuatinat wataeziz aleamal altatawei, maktabat almalik fahda, alseudiat.
yasin, alsyd (2005) al'iislah alearabiu bayn alwaqie alsulutawiyi walsarab aldiymuqratii, dar mir bita, alqahirt.
- Davidson , M . ( 2000 ) cognitive therapy for therapists ( UK ) oxford university Press .
- Eble, Robert (1972) Essentials of Educational Measurement, NJ, premtic –Halline.
- Eble, Robert (1972) Essentials of Educational Measurement, NJ, premtic –Halline.
- Linehan , M . ( 1993 ) Cognitive – Behavioral treat meant of border line Personality Disorder , new york . Guilford Press .
- Stanly and Hopkins (1972) Educational psychological measurements and evaluation, New York, McGraw-Hill
-Anastasi, A (1988) Psychological testing, Mc Millan, New York.
- Stanly and Hopkins (1972) Educational psychological measurements and evaluation, New York, McGraw-Hill.
-Mcmullin , R , & Giles . ( 1981 ) cognitive behavior Therapy : Aresticting approach Grune & stratlon , New York .