محتوى المقالة الرئيسي

Mohmood hsein atea
mohamadd.atea@tu.edu.iq
Najwan Ali Mahdi Saleh
mohamadd.atea@tu.edu.iq

الملخص





يعد هذا البحث جمع لاقوال الامام أبي سعد السمعاني في تجريح الرجال من خلال كتابه الانساب ,حيث عدل وجرح بعض شيوخه الذين اخذ العلم عنهم وقد وافق العلماء في البعض وخالف العلماء في البعض الاخر,وقد استعرضت اقواله في كل شيخ من الشيوخ وثم نقلت اقوال العلماء المتقدمين في الشيخ الذي جرحه ,حتى يتبين وثاقة اقواله من عدمهاوثم رجحت ما رأيته راجحاً.





المقاييس

يتم تحميل المقاييس...

تفاصيل المقالة

كيفية الاقتباس
atea, M. hsein, & Saleh, N. A. M. (2019). الإمام ابو سعد السمعاني-رحمه الله تعالى-(ت562هــ) واقواله النقدية في التجريح من خلال كتابه الانساب - دراسة نقدية. مجلة جامعة تكريت للعلوم الانسانية, 26(11), 62–88. https://doi.org/10.25130/jtuh.26.11.2019.04
القسم
Articles

المراجع

بعد القرآن الكريم

'ahwal alrijal: 'iibrahim bin yaequb bin 'iishaq alsuedii aljuzjani, 'abu 'iishaq (almutawafaa: 259 h) thqyq: eabd alealim eabd aleazim albistawi, hadith akadmi - faysal abada- biakstan.

'asma' almadalisayn: eabd alruhmin bin 'abi bikr, jalal aldiyn alsywty, thqyq: mahmud muhamad mahmud hasan nisar, dar aljil - bayrut, t 1.

'iikmal al'iikmal: muhamad bin eabd alghaniu bin 'abi bikr bin shijae, 'abu bukr, mueayan aldiyn, abn nuqtatan alhanbali albaghdadii (almutawafaa: 629 h) tahqiq: d. eabd alqayuwm eabd rayb alnaby, jamieat 'am alquraa - makat almukramt, t 1, 1410 h.

al'ansab: eabd alkarim bin muhamad bin mansur altamimii alsumaeanii almaruzi, 'abu saed (almutawafaa: 562 h) thqyq: eabd alruhmin bin yahyaa almuelimia alyamania waghyrh, majlis dayirat almaearif aleuthmaniati, haydar abad, t 1, 1382 h - 1962 m.

alttarikh alkabira: muhamad bin 'iismaeil bin 'iibrahim bin almaghirat albikharii, 'abu eabd allah (almutawafaa: 256 ha) dayirat almaearif aleuthmaniati, haydar abad - aldukn.

altahbir fi almaejam alkbir: eabd alkarim bin muhamad bin mansur altamimii alsumaeanii almaruzi, 'abu saed (almutawafaa: 562 h) thqyq: munirat naji salim, riasat diwan al'awqaf - baghdad, t 1, 1395 h- 1975 m.

altaedil waltajrihu, liman kharaj lah albakhari fi aljamie alshyh: 'abu alwalid sulayman bin khalf bin saed bin 'ayuwb bin warith alttjiibii alqartabii albaji al'andilsii (almutawafaa: 474 h) tahqiq: d. 'abu lababat husayn, dar alliwa' lilnashr waltawzie - alriyad, t 1, 1406 h - 1986 m.

althaqat: muhamad bin hubban bin 'ahmad bin hubban bin maeadh bin muebid, altamimi, 'abu hatm, alddarmi, albsty (almutawafaa: 354 h) tahqiq: d. muhamad eabd almaeid, dayirat almaearif aleuthmaniat - bihaydar abad aldkn- alhanid, t 1, 1393 h - 1973 m.

althiqat mmn lm yaqae fi alkutub alstt: 'abu alfadda' zayn aldiyn qasim bin qtlwbgha alsuwdunii aljamalii alhanafii (almutawafaa 879 h) tahqiq: shadi bin muhamad bin salim al naeman, sanea', alymn, t 1, 1432 h - 2011 m.

aljarh waltaedil: 'abu muhamad eabd alrahmin bin muhamad bin 'iidris bin almandhir altamimi, alhnzli, alrrazi abn 'abi hatim (almutawafaa: 327 h) tabeat majlis dayirat almaearif aleuthmaniat - bihaydar abad aldakn - alhandu, dar 'iihya' alturath alearabii - bayrut, t 1 1271 -1952 h m.

alrawat althiqat almutakalim fihim bima la yujab radahum: shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin 'ahmad bin euthman bin qaymaz aldhahabia (almutawafaa: 748 h) tahqiq: muhamad 'iibrahim almusili, dar albashayir al'iislamiat - bayrut - lubnan, t 1, 1412 h - 1992 m.

aldueafa' alkbyr: 'abu jaefar muhamad bin eamrw aleaqili almakia (almutawafaa: 322 h) tahqiq: eabd almaeti 'amin qaleaji, dar almaktabat aleilmiat - bayrut, t 1, 1404 h - 1984 m.

aldueafa' walmtrwkun: 'abu eabd alrahmin 'ahmad bin shueayb bin eali alkharasani, alnisayiyu (almtawafaa: 303 h) thqyq: mahmud 'iibrahim zayid, dar alwaey - halab, t 1, 1396 h.

aldueafa' walmtrwkun: 'abu alhasan eali bin eumar bin 'ahmad bin mahdi bin maseud bin alnueman bin dinar albaghdadi aldarqtny (almutawafaa: 385 h) tahqyq: d. eabd alrahim muhamad alqashqari, majalat aljamieat al'iislamiat bialmadinat alminwrati, t 1, 1403 h.

aldueafa' walmtrwkun: jamal aldiyn 'abu alfaraj eabd alrahmn bin eali bin muhamad aljwzy (almtwaffa: 597 h) tahqiq eabd allah alqadi, dar alkutub aleilmiat - bayrut, t 1, 1406 h.

aldefa': 'abu naeim 'ahmad bin eabd allh bin 'ahmad bin mahran al'asbihanii (almutawafaa: 430 h) thqyq: faruq hamadat, dar althaqafat - aldaar albayda', t 1, 1405 h - 1984 m.

altabaqat alkubraa: 'abu eabd allah muhamad bin saed bin manie alhashimi, albighdadiu almaeruf biaibn saed tahqiq: muhamad eabd alqadir eata, dar alkutub aleilmiat - bayrut, t 1 1990 m.

aleibar fi khabar min ghibr: shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin qaymaz aldhahabii (almutawafaa: 748 ha) tahqiqa: 'abu hajar muhamad alsaeid bin basyuni zaghlul, dar alkutub aleilmiat, bayrut.

aleilal wamaerifat alrijal: 'abu eabd allah 'ahmad bin muhamad bin hnbl bin hilal bin 'asad alshiybani, tahqiq: wasi allah bin muhamad eabbas, dar alkhani - alriyad, t 2, 1422 h - 201 m.

alkashf fi maerifat man lah riwayat fi alkutub alstt: shams aldiyn 'abu eabd allah bin euthman bin qaymaz aldhahabii (almutawafaa: 748 h) tahqiq: muhamad eawamat 'ahmad muhamad namuru alkhatib, dar alqiblat lilthaqafat al'iislamiat - muasasat eulum alquran, jdt, t 1 1413 h - 1992 m.

alkamil fi altaarikh: 'abu alhasan eali bin 'abi alkaram muhamad bin muhamad bin eabd alkarim bin eabd alwahid alshaybanii aljizri, eiza aldiyn abn al'athir (almutawafaa: 630 ha) tahqiq: eumar eabd alsalam tudamari - dar alkitab alearabiu, bayrut.

alkamil fi dueafa' alrijal: 'abu 'ahmad bin euday aljurjani, thqyq: eadil 'ahmad eabd almwjwd, eabd alfattah 'abu sant, alkutub aleilmiat - biaruta-libnan, t 1, 1418 -1997 h m.

rijal sahih mslm: 'ahmad bin eali bin muhamad bin 'ibrahym, 'abu bakr abn manjawih (almtwfa: 428 h) thqyq: eabd allah allythy, dar almaerifat - bayrwt, t 1, 1407 h.

almajruhin min almuhdithin waldueafa' walmtrwkin: muhamad bin hbban bin ahmd, 'abu hatm, aldarmy, albsty, thqyq: mahmud 'iibrahim zayd, dar alwaey - halb, t 1, 1396 h.

almadalisin: 'ahmad bin eabd alrahim bin alhusayn alkurdii alrrazianii thuma almisri, 'abu zret wali aldiyn, abn aleiraqi (almutawafaa: 826 h).

almaghni fi aldefa': shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin 'ahmad bin euthman bin qaymaz aldhahabii (almutawafaa: 748 h) tahqiq: d. nur aldiyn etr.

almuntakhab min muejam shuyukh alsmeany: eabd alkarim bin muhamad bin mansur altamimii alsumaeanii almaruzi, 'abu saed (almutawafaa: 562 h) tahqiq: muafaq bin eabd allh bin eabd alqadir, dar ealam alkutub - alriyad, t 1, 1417 h - 1996 m.

alwafi bialwafiat: salah aldiyn khalil bin 'aybak bin eabd allh alsafdiu (almutawafaa: 764 h) tahqiq: 'ahmad alarnawwt, trky mustafaa, dar 'iihya' alturath - bayrut 2000 m.

tarikh abn mueayan (rwayat aldwry): 'abu zakariaa yahyaa bin mueayan bin eawn bin ziad bin bisatam bin eabd alrahmin, albighdadii (almutawafaa: 233 h) tahqiq: d. 'ahmad muhamad nur sayfa, markaz albahth aleilmii wa'iihya' alturath al'iislamii - makat almukramat, t 1, 1399 h - 1979 m.

tarikh abn mueayan (rwayat euthman aldaarmi): 'abu zakariaa yahyaa bin mueayan bin eawn bin ziad bin bisitam bin eabd alrhmn, tahqiq: d. 'ahmad muhamad nur sif, dar almamun liltarath - dimashq.

tarikh 'asma' althaqat: 'abu hafas eumar bin 'ahmad bin euthman bin 'ahmad albaghdadi almaeruf b abn shahin, thqyq: subahi alsamrayy, aldaar alsalafiat - alkuayt, t 1, 1404 h- 1984 m.

tarikh 'asma' aldueafa' walkadhabin: 'abu hafas eumar bin 'ahmad bin euthman bin 'ahmad bin muhamad bin 'ayuwb bin 'azdadh albaghdadii almaeruf b abn shahin (almutawafaa: 385 h) thqyq: eabd alrahim muhamad 'ahmad alqshqri, t 1, 1409 h -1989 m.

tarikh al'islam wawafayat almashahir wal'aelam: shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin euthman bin qaymaz aldhahabi, tahqiq: d - bashshar ewad maeruf, dar algharb al'iislami, t 1 2003 m.

tarikh bighadad: 'abu bakr 'ahmad bin eali bin thabt bin 'ahmad bin mahdi alkhatib albghdadi, tahqiq: d. bashshar ewad maeruf -dar algharb al'iislamii - bayrut, t 1 2002 m.

tarikh khalifat bin khyat: 'abu eamrw khalifatan bin khiat bin khalifat alshiybanii alesfarii albasri, thqyq: d. 'akram dia' aleamri, dar alqlm, muasasat alrisalat - bayrut, t 2, 1397 h.

tarikh dimashq: 'abu alqasim eali bin alhasan bin hibat allah almaeruf biaibn easakir (almutawafaa: 571 h) tahqiq: eamrw bin gharamat aleumruiy- dar alfikr 1415 h - 1995 m.

tadhkirat alhfaz: shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin 'ahmad bin euthman bin qaymaz aldhahabii (almutawafaa: 748 h) dar alkutub aleilmiat birut-lubnan, t 1, 1419 h- 1998 m.

taejil almunfaeat bizawayid rijal al'ayimat alarbet: 'abu alfadl 'ahmad bin eali bin muhamad bin 'ahmad bin hajar aleasqalanii (almutawafaa: 852 h) tahqiq: d. 'iikram allah 'iimdad alhiq, dar albashayir bayrut, t 1 1996 m.

taqrib althdhyb: 'abu alfadl 'ahmad bin eali bin muhamad bin 'ahmad bin hajar aleisqalanii (almutawaffa: 852 h) tahqiq:an muhamad eawamt, dar alrashid - suria, t 1, 1406 h- 1986 m.

tahdhib althdhib: 'abu alfadl 'ahmad bin eali bin muhamad bin 'ahmad bin hajar aleasqalanii (almutawafaa: 852 h) mutbaeat dayirat almaearif alnizamiatu, alhand, t 1, 1326 h.

tahdhib alkimal fi 'asma' alrijal: yusif bin eabd alruhmin bin yusif, 'abu alhijaj, jamal aldiyn abn alzaki 'abi muhamad alqadaei alkulbiu almiziya (almutawafaa: 742 h) tahqiq: d. bashshar ewad maerufin, muasasat alrisalat - bayrut, t 1, 1400 h - 1980 m.

jamie altahsil fi 'ahkam almarasil: salah aldiyn 'abu saeid khalil bin kykldy aldimashaqii alealayiy, thqiq: hamdi eabd almajid alsulfi, ealam alkutub - bayrut, t 2 1986 m.

dhakar 'asma' min takalam fih wahu mwthq: shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin 'ahmad bin euthman bin qaymaz aldhahabi, tahqiq: muhamad shakur almayadini, maktabat almanar - alzarqa', t 1 1986 m.

rijal sahih albakhari = alhidayat wal'iirshad fi maerifat 'ahl althiqat walsidad: 'ahmad bin muhamad bin alhusayn, 'abu nasr albukhari alkulabadhii (almtawafa: 398 h) thqyq: eabd allah allythy, dar almaerifat - bayrwt, t 1, 1407 h.

sunan abn majh: 'abu eabd allah muhamad bin yazid alqazwiniu (almutawafaa: 273 h) tahqyq: shueayb al'arnawuwt, dar alrisalat alealamiat t 1, 1430 h - 2009 m

sunan altarmadhi: muhamad bin eisaa bin surat bin musaa bin aldahaki, altarmadhii, 'abu eisaa (almutawafaa: 279 h) thqyq: bashshar ewad maeruf, dar algharb al'iislamiu - bayrut 1998 m.

suaalat abn aljanid li'abi zakariaa yahyaa bin maeyn: 'abu zakariaa yahyaa bin mueayan bin eawn, albaghdadi, tahqiq: 'ahmad muhamad nur, maktabat aldar- almadinat almunawarat, t 1-1988 m.

sualat 'abi eubayd alajari 'aba dawud alsjstani fi aljarh waltaedil: 'abu dawud sulayman bin al'asheth bin 'iishaq bin bashir bin shidad bin eamrw al'azdi alsjstani, tahqiq: muhamad eali qasim aleamri, almadinat almnwrt- almamlakat alearabiat alsaeudiut, t 1, 1403 h -1983 m.

sualat alburqanii llddarqtny: 'ahmad bin muhamad bin 'ahmad bin ghalb, 'abu bakr bialbrqani, thqyq: eabd alrahim muhamad alqashqri, kutib khanh jmili - lahur, bakistan, t 1, 1404 h.

sualat alhakim alnaysaburii lldarqtny: 'abu alhasan eali bin eumar bin 'ahmad bin mahdi bin maseud bin alnaeman bin dinar albaghdadii aldarqtny (almutawafaa: 385 h) tahqiq: d. muafaq bin eabd allh bin eabd alqadir, maktabat almaearif - alriyad, t 1, 1404 h - 1984 m.

sayr 'aelam alnbla': shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin 'ahmad bin euthman bin qaymaz aldhahabii (almutawafaa: 748 h) tahqyq: shueayb al'arnawuwt, muasasat alrisalat, t 3 1985 m.

shadharat aldhahab fi 'akhbar min dhhb: eabd alhayi bin 'ahmad bin muhamad abn aleimad aleakrii alhanbali, 'abu alfalah (almutwfaa 1089 h) tahqiq: mahmud al'arnawuwt, kharaj 'ahadithuh: eabd alqadir al'arnawuwt, dar abn kthyr, dimashq - bayrut, t 1 1406 h - 1986 m.

sahih albkhary: muhamad bin 'iismaeil 'abu ebdallh albukhari aljaghfia (almutawafaa 256 h) tahqiq:an muhamad zuhir bin nasir alnnasir, dar tuq alnajat, t 1, 1422 h.

sahih mslm: muslim bin alhujaj 'abu alhasan alqashiri alnysaburi, tahqiq: muhamad fuad eabd albaqi, dar 'iihya' alturath alearabii - bayrutu. 135-t 1, 1415 h 1995 m.

tabaqat alshshafieiat alkubraa: taj aldiyn eabd alwahhab bin taqi aldiyn alsabki , thqyq: d. mahmud muhamad altinahi, d eabd alfattah muhamad alhlw , t 2 , 1413 h.

tabaqat alshshafieiat lil'iisnwi: eabd alrahim bin alhasan al'iisnawii alshshafieii , 'abu muhamad , jamal aldiyn (almutawafaa: 772 h) , thqyq: kamal yusif alhut , dar alkutub aleilmiat , t 1 , 2002 min.

tabaqat almufasirin lildawudi: muhamad bin eali bin 'ahmad , shams aldiyn aldawwdy almalikii (almutawafaa: 945 h) , dar alkutub aleilmiat - bayrut.

kashf alzunuwn ean 'asami alkutub walfnun: mustafaa bin eabd allh katib jalbi alqistantiniu almashhur biaism hajiin khalifat 'aw alhaj khalifa (almutawafaa 1067 h) maktabat almuthanaa - baghdad, dar 'iihya' alturath alearabii 1941 m.

lisan almizan: 'abu alfadl 'ahmad bin eali bin muhamad bin 'ahmad bin hajar aleasqalanii (almutawafaa: 852 h) thqyq: dayirat almaerif alnizamiat - alhand, muasasat al'aelamii lilmatbueat bayrut - lubnan, t 2, 1390 h / 1971 m.

majmae alzawayid wamunabie alfawayid: 'abu alhasan nur aldiyn bin eali alhaythami (almutawafaa: 807 h) , tahqiq: husayn salim 'asad aldaarania , dar almamun liltarath.

mirat aljannan waeibrat alyiqzan fi maerifat ma yaetabir min hawadith alzaman: 'abu muhamad eafif aldiyn eabd allah bin 'asead bin eali bin sulayman alyafieii (almutawafaa: 768 h) tahqiq: khalil almansur, dar alkutub aleilmiatu, bayrut - lubnan, t 1, 1417 h - 1997 m.

musanad al'imam 'ahmad bin hnbl: 'abu eabd allah 'ahmad bin muhamad bin halal bin 'asd alshiybanii (almutawafaa: 241 h) , thqyq: shueayb al'arnawuwt , muasasat alrisalat , t 1 , 2001 m.

muejam albaladan: shihab aldiyn 'abu eabd allah yaqut bin eabd allh alruwmi alhimawi (almutawaffa: 626 h) , dar sadir , bayrut , t 2 , 1995 m.

muejam almualifina: eumar bin rida bin muhamad bin raghib bin eabd alghaniu kahalat aldimashqii (almutawafaa: 1408 h) , maktabat almuthanaa - bayrut , dar 'iihya' alturath alearabii bayrut.

maerifat alrijal ean yahyaa bin mueayan / riwayat 'ahmad bin muhamad bin alqasim bin mhrz: 'abu zakariaa yahyaa bin mueayan bin eawn bin ziad bin bisatam bin eabd alrahmin, albghdadi, tahqiq: muhamad kamil alqasar, majmae allughat alearabiat - dimashq, t 1, 1405 h , 1985 m.

maerifat eulum alhadith: 'abu eabd allah alhakim muhamad bin eabd allh bin muhamad bin hmdwyh bin naeim bin alhukm aldibiyi altahmanii alniysaburii almaeruf biaibn albaye, thqyq: alsyd mezm husayn, dar alkutub aleilmiat - bayrut, t 2, 1397 h - 1977 m.

manhaj al'imam alnisayiyi fi aljarh waltaedil: qasim eali saed, 'ustadh alhadith waeulumuh almusaeid bijamieat 'ama alquraa, makat almukaramat - dar albihawth waldirasat al'iislamiat wa'iihya' alturathi, silsilat aldirasat alhadithati, dawlat al'iimarat alearabiat almutahidat - dubay 1992 m.

mawsueat 'aqwal 'abi alhasan aldarqtny fi rijal alhadith waealalah: majmueat min almualafin (. d muhamad mahdi almaslimii - 'ashraf mansur eabd alrahmin - eisam eabd alhadi mahmud - 'ahmad eabd alrazzaq eyd) ealam alkutub lilnashr waltawzie - bayrut, lubnan, t 1, 2001 m.

mawsueat 'aqwal al'imam 'ahmad bin hnbl fi ealam alhadith waealayh: alsyd 'abu almaeati alnuwriu - 'ahmad eabd alrazzaq eyd - mahmud muhamad khalil , ealam alkutub , t 1 , 1417 h - 1997 m.

mizan alaietidal fi naqd alrijal: shams aldiyn 'abu eabd allah muhamad bin 'ahmad bin euthman bin qaymaz aldhahabii (almutawafaa: 748 h) thqyq: eali mhmdalbjawy, dar almaerifat liltabaeat walnashri, bayrut - lubnan, t 1, 1382 h - 1963 m.