الازمات المالية في العراق في القرن الثالث الهجري /التاسع الميلادي وسبل معالجتها
محتوى المقالة الرئيسي
الملخص
كان للحوادث السياسية والأمنية دورٌ كبيرٌ فيما شهده العراق من ازمات مالية ولاسيما في العاصمة بغداد ، التي تعرضت كثيراً لموجات من الفتن والاضطرابات والاقتتال وأعمال السلب والنهب ، أدّت إلى إرباك الحالة الاقتصادية للبلد ، فارتفعت أسعار المواد الغذائية والسلع عن معدلاتها الطبيعية ، هذا وقد شهد القرن الثالث الهجري / التاسع الميلادي العديد من الازمات المالية التي القت بضلالها على أوضاع العراق الاقتصادية ، لذا أردنا تسليط الضوء على ذلك الجانب من حياة العراق الاقتصادية ، فجاء عنوان بحثي بــــــ( الازمات المالية في العراق في القرن الثالث الهجري التاسع الميلادي وسبل معالجتها .
اما الهدف من البحث هو كشف النقاب عن تلك الازمات التي تعرض لها العراق ابان حكم مجموعة من الخلفاء العباسيين ومدى تأثيرها على الدولة وخزينتها المالية ، وكذلك بيان سبل معالجة تلك الازمات من خلال مجموعة من الاجراءات
هذا وقد قسم البحث الى مبحثين وخاتمة تناول المبحث الاول ابرز الازمات المالية التي واجهت الدولة ، اما المبحث الثاني فقد تطرق الى سبل معالجة تلك الازمات من خلال عدة اجراءات اولاً القروض / ثانياً المصادرات / ثالثاً تحويل العين الى نقود / رابعاً طلب الدعم من المقربين ، وتضمنت الخاتمة ابرز ما توصل اليه البحث من نتائج .
المقاييس
تفاصيل المقالة

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution 4.0 International License.
المراجع
qaddamat bin jaefr: 'abu alfiraj albaghdadi (t: 328 h / 939 m). alkhiraj wasinaeat alkitabat , tahqiq: muhamad husayn alzubaydi , dar alhuriyat liltabaeat , dar alrashid lilnashr (bghdad: 1981 m) , 167 ; aljihshiari: 'abu eabd allah muhamad bin eabdus (t: 331 h / 942 m). alwuzara' walkitab , thqyq: mustafaa alsaqa wazumalawuh , mutbaeatan mustafaa albabi alhalabii wa'awladih (alqahrt: 1938 m). , 288.
- alyaequbi: 'ahmad bin 'abi yaequb bin jaefar bin wahab bin wadih alkatib (t: 292 h / 904 m) , tarikh alyaequbii , dar sadir (byrut: 1960 m) , tarikh alyaequbii , 2 / 444-446.
alyaequbiu , mushakilat alnaas lizamanahum , tahqiq: wilyam mulawrid , dar alkitab aljadid (birut: 1962 ma). , 30 , aljahshiariu , nusus dayieatan min kitab alwuzara' walkitab , telyq: mikhayiyl ewad , dar alkitab allubnaniu (byurut: 1964 ma). , 23-25.
altabri: 'abu jaefar muhamad bin jarir (t: 310 h / 922 m). tarikh alrusul walmuluk , tahqiq: muhamad 'abu alfadl 'iibrahim , dar almaearif , t 5 (msr: 1967 m). , 8 / 496-497 ; maskuih: 'abu eali 'ahmad bin muhamad bin yaequb (t: 421 h / 1030 m) , tajarib al'umam wataeaqab alhimam , manshurat sharikat altamadun alsinaeia (msr: 1914 m) , , 6/417.
mushakilat alnaas lizamanahum , 31.
altanukhiu , 'abu eali almuhasin bin eali bin muhamad albasri (t: 384 ha / 994 ma) , nashwar almuhadarat wa'akhbar almudhakirat , thqyq: eabuwd alshaliji (byurut: 1971 m) , 2/485.
abn alzbyr: 'abu alhasan 'ahmad bin alzbir (t: alqarn alkhamis alhajariu / alqarn alhadi eshr almylady). aldhakhayir waltuhafu , tahqiq: muhamad hamid allah , mutabaeat hukumat alkuayt (alkuayt: 1959 m) , 236.
altibri , tarikh alrusul walmuluk , 9 / 282-287 ; abn al'athir: 'abu alhasan eali bin 'abi alkaram muhamad bin muhamad (t 630 ha / 1232 ma). alkamil fi altaarikh , dar sadir liltabaeat walnashr (byarut: 1965 ma). , 6 / 166-167.
altabri , tarikh alrusul walmuluik , 9/287 -288 ; abn al'athir , alkamil fi altaarikh , 6/167.
abn al'athir , alkamil fi altaarikh , 6 / 177-179.
alsywty: jalal aldiyn eabd alruhmin bin 'abi bikr (t: 911 h / 1505 m) , tarikh alkhulafa' , tahqiq: muhamad 'abu alfadl 'iibrahim , dar nahdatan misr liltube walnashr (alqahrt: 1976 m) , 341.
altanukhi , nashwar almuhasarat , 1 / 255-256.
alznj: hi harakat tamarud ealaa nitaq wasie fi almanatiq aljanubiat alsharqiat min aleiraq , waqaduha ealaa bin muhamad , waistaghraqat khmst eshr sanat bayn alqital (255-270h / 868-883ma) thuma najah almuafaq fi alqada' ealayha. liltafasil yanzur: faysal alsaamir , thawrat alzunj , dar 'iihya' alturath alearabii , t 2 (byrut: 1971 ma) , 127-152 ; 'ahmad ealabi , thawrat alzunj waqayidaha eali bin muhamad (255-270h / 869-883m) , matabie fusul alhaditha (byarut: 1961 ma). , 87-125.
eabd aleaziz aldawriu , dirasat fi aleusur aleabbasiat almuta'akhirat , markaz dirasat alwahdat alearabiat , (birut: 2007 ma). , 85-86.
altabri , tarikh alrusul walmuluk , 9 / 410-667.
altanukhiu , nashwar almuhadarat , 2 / 343-344 ; eabd aleaziz aldawrii , dirasat fi aleusur aleabbasiat almuta'akhirat , 82.
'ahmad ealabi , thawrat alzunj , 102-103.
hamdan eabd almajid alkabisi , 'aswaq baghdad hataa bidayat aleasr albawihi (145-334h / 762-945m) (bghdad: 1979 ma). , 214-216 ; 'ahmad ealabi , thawrat alzunj , 103-106.
aljahshiari , alwuzara' walkitab , 23-25 ; alyaequbia , mushakilat alnaas lizamanihim , 30.
hamdan eabd almajid alkabisi , alnashat almasrifiu fi aldawlat alearabiat al'iislamiat , mutabaeatan bayt alhikma (bghadad: d.t) , 36.