محتوى المقالة الرئيسي

Jalal Mezher Mohammed
harith_abd2016@tu.edu.iq

الملخص

 هدفت الدراسة الحالية إلى معرفة أثر استعمال استراتيجية النمذجة المعرفية في تنمية التفكير الاستدلالي عند طلاب الصف الرابع الأدبي في مادة القرآن الكريم والتربية الاسلامية ، وتم اختيار التصميم التجريبي (ذي الضبط الجزئي) لمجموعتين متكافئتين (تجريبية وضابطة)، إذ اختار الباحث ثانوية التآخي وصهيب الرومي، وهي من المدارس النهارية، ضمن قضاء بيجي / قريتي البوطعمة والحجاج بصورة قصدية ميداناً للتجربة، وتكونت عينة البحث من (49) طالبا، تم توزيعهم بصورة عشوائية إلى مجموعة تجريبية ، تكونت الأولى من(23) طالبا ومجموعة ضابطة تكونت من (26) طالبا تم تدريسها بالطريقة الاعتيادية. ومن أجل سلامة البحث كافأ الباحث بين مجموعتي البحث في بعض المتغيرات التي قد تكون ذات تأثير في المتغير المستقل مثل (العمر الزمني للطلاب، واختبار الذكاء، ودرجات الكورس الأول لمادة  القرآن الكريم الكريم والتربية الاسلامية ).


تم تحديد المادة العلمية الخاصة بالبحث متمثلة بالفصلين (الثالث والرابع) من كتاب مادة القرآن الكريم والتربية الاسلامية المقرر للصف الرابع الادبي (2018 -2019)، وتم تحديد (25) غرضا ً سلوكياً، كما أعد الباحث الخطط التدريسية الخاصة بالمجموعتين.


أعد الباحث الأدوات اللازمة للبحث حيث جهزَ مقياسا لتنمية التفكير الاستدلالي من خلال تبنيه لمقياس ملائم لمرحلة طلبته الدراسية.


- بعد تهيئة مستلزمات البحث طبق الباحث التجربة في الكورس الدراسي الثاني من العام الدراسي (2018-2019)، وقد قام الباحث بتدريس مجموعتي البحث بنفسه، وبعد انتهاء التجربة وتطبيق الاختبارات والحصول على النتائج، تمت معالجتها إحصائيا باستخدام وسائل إحصائية (الوسط الحسابي والانحراف المعياري والنسبة المئوية ومعامل الصعوبة والسهولة ومعامل التمييز ومعادلة فعالية البدائل سبيرمان ومعادلة كرنباخ  )، وقد أظهرت النتائج:


– وجود فرق ذي دلالة احصائية لصالح المجموعة التجريبية.


وبناءً على ذلك استنتج الباحث بأن اعتماد هذه الاستراتيجية في التدريس لها أثرها الإيجابي في تنمية التفكير الاستدلالي عند طلاب الرابع الادبي، وفي ضوء ذلك طرح الباحث عدداً من التوصيات بالإضافة الى عدد من المقترحات.

المقاييس

يتم تحميل المقاييس...

تفاصيل المقالة

كيفية الاقتباس
Mohammed, J. M. (2019). أثر استعمال إستراتيجية النمذجة المعرفية في تنمية التفكير الاستدلالي عند طلاب الصف الرابع الأدبي في مادة القرآن الكريم والتربية الإسلامية. مجلة جامعة تكريت للعلوم الانسانية, 26(6), 414–431. https://doi.org/10.25130/jtuh.26.6.2019.19
القسم
Articles

المراجع

alquran alkarim

'abu zinat, farid kamil (1998): 'asasiat alqias waltaqwim fi altarbit, t 2 maktabat alfalah lilnashr waltawziei, alkuayt

badur, bathinat muhamad (2006): 'athara altadrib ealaa sitratijiat mawra' almaerifat fi tanmiat 'asalib altafkir ladaa talibat qism alriyadiat fi kuliyat altarbiat bimakat almakramati, almarkaz alearabii liltaelim

alkhifaji, hudana karim husayn (2011) faeiliat aistiratijiati al'iidrak fawq almuerifia (alnamdhijat waltadris altabaduli) fi altahsil wal'ada' aleamalii limadat albasriat alhandasiat aleamalii waldaafieiat lataelam almada (ataruhat dukturah ghyr mnshwrt) kuliyat altarbiat abn alhaythami, jamieat baghdad.

khayr allah, syd (1985) bihawth nafsiat watarbawiatin, t 1 dar alnahdat alearabiat liltabaeat walnushri, lubnan.

dawwd, eaziz hana, wa'unwar husayn (1990): manahij albahth altarbawi, baghadad, dar alhakmat, liltabaeat walnashr.

khatabiat, eabd allah muhamad (2011): manahij tadrisiat mueasirat, t 1 dar almasirat liltabaeat walnashri, eumaan, al'urdunn.

aleabidi, faraqad muhamad (2014): 'athara 'astaratibijiatan alnamdhijat fi tahsil mabadi al'ahya' waldhaka' alaijtimaeii eind tullab alsafi al'awal almutawasiti, risalat majstyr ghyr manshurat, kuliyat altarbiat lileulum alsarfati, jamieat baghdad, aleiraq ..

alkhalifat, hasan jaefar (2007): madkhal 'iilaa almanahij waturuq altadrisi, t 2 maktabat alrushd nashirun wamuzieuna, alriyada, alsieudiat.

eamr, wakharun (2010): taelim altafkir mafahim watatbiqatin, t 5 dar alfikr lilnashr waltawziei, eaman.

alkhfajy (2011): taelim altafkir mafahim watatbiqatin, t 5 dar alfikr lilnashr waltawziei, eaman.

eali , (1999) , sultan (1986) , furj (2000): taelam altafkir mafahim watatbiqat , t 1 , dar alkitab aljamieii , al'imarat alearabiat almutahidat , aleayn.

alnamr , eisam (2008): alqias waltaqwim fi altarbiat alkhasat , t 1 , dar alyazwry aleilmiat lilnashr waltawzie , eamman - al'urdunn.

'iismaeil (2013) , rizq (1987) , alshannawiu , (1997): tarayiq altadris aleama ", t 4 , dar almasirat lilnashr waltawzie waltibaeat , eman- al'urduni a

ealaam , salah aldiyn mahmud (2011): alqias waltaqwim altarbawiu fi aleamaliat altadrisiati. t 4 , dar almasirat lilnashr waltawzie , eamman - al'urdunn.

aleanbaki, sundus eabd allah jdwe (2002): 'athar aistikhdam aistiratijiaat kuluzmayrumirl watinsun wahilada tabaan fi tanmiat altafkir alaistidlalii waiktisab almafahim alttarikhiat walaihtifaz biha ladaa tullab alsafi alrrabie aleami (atarawhat dukturah ghyr mnshwr) jamieat baghadad, kuliyat abn rushd.

marei , tawfiq w mahmud , muhamad (2002): tarayiq altadris aleamat , dar almasirat liltabaeat walnashr , eamman , al'urdunn.

wilyam , eubayd (2009): 'iistratijiat altaelim waltaelim fi siaq thaqafat aljawdat , dar almasirat , eamman , t 1 ,.

yaljn , miqdad (1986): altarbiat al'akhlaqiat al'iislamiat , maktabat alkhanijii , t 1 , alqahrt , misr.

almuhasanat , 'iibrahim muhamad waeabd alhakim eali mahidat (2013): alqias waltaqwim alsafi. t 1 , dar aljarir , lilnashr waltawzie , eamman _ al'urdun

المصادر الاجنبية:

Fergusin , George , 1981, A statistical Analysis in psychology and Education , Fifth Edition , new York , Mc Graw Hill.

Flavell, ( 1976 ) J : " Metacognitive aspects of problem solving ". In Layren B.Resnick (Ed.), The Nature of Intelligence. Hillsdale , NJ: Erlbaum .

Gane, 1981, Critical Thinking in Elementery school, Social Education .

Missimer g. , 1990 , toward acitical the oretic perspective in information systems , Library quarterly.