الموريسكيون بين الفرنجة وتباطؤ الدعم الاسلامي (897-1018ه/1492-1609م)
محتوى المقالة الرئيسي
الملخص
تمثل المرحلة الممتدة من سنة 897ه/1492م السنة التي سقطت فيها غرناطة آخر معاقل المسلمين في الاندلس بيد النصارى الى سنة 975ه/1568م, مرحلة عذاب مرير لمسلمي الاندلس عامة وغرناطة على وجه التحديد, وذلك بعدما استباحت محاكم التفتيش كل قيم البشرية وانتهكت حقوق المسلمين بروح حاقدة متجردة من أي رأفة أو إنسانية لدرجة أنها لم تكن لترضى أن يعيشوا تحت حكم النصارى إلا ان يعلنوا براءتهم من دين الإسلام ويعتنقوا المسيحية وأطلقت عليهم تسمية (الموريسكيين).
لذلك لم يقف مسلمو غرناطة مكتوفي الأيدي أمام غطرسة ووحشية محاكم التفتيش, وبعدما تقطعت بهم السبل من أجل تغيير واقعهم المرير اعلنوا ثورتهم الكبرى سنة 975ه/1568م التي تسمى أيضاً ثورة البشرات نسبة إلى سلسلة الجبال المحيطة بغرناطة والتي تحصّن فيها البقية الباقية من مسلمي الاندلس وأعلنوا فيها ثورتهم, واستمرت تلك الثورة لسنتين كانتا حافلتين بشتى صور التضحية والبطولة الإسلامية ضد تسلط النصارى والكنيسة الكاثوليكية المتمثلة بمحاكم التفتيش سيئة الصيت.
لكن تلك الثورة العارمة لم يُكتب لها النجاح لأسباب عديدة, ومنها عدم تلقيها للمساعدة المرجوة من الدول الإسلامية التي كان ينظر إليها الموريسكيون بعين الأمل من أجل مساعدتهم للخلاص من سلسلة الجرائم المرتكبة بحقهم.
المقاييس
تفاصيل المقالة

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution 4.0 International License.
المراجع
Al-Baalbaki, Munir, muejam 'aelam almurdi, ta1, Dar Al-Ilm Lil-Millain (Beirut, 1992 AD).
Di Mandutha, Diighu Uwrtadu, (D 1575AD), harb gharnatat, tarjamatu: ayman eabdalhalim, salwaa mahmud, murajaeatu: jamal eabdalrahman, ta1, almarkaz alqawmia liltarjamati, (alqahirati, 2008AD).
Di 'iita, Khynis Birith, alharb dida almuriskiiyn aljuz' althaani min "alhurub al'ahliat fi ghirnata", tarjamatu: eayishat mahmud suaylamm, murajaeatu: jamal eabdalrahman, ta1, alhayyat aleamat lishyuwn almatabie al'amiriiti(alqahira, 2009 AD).
Eanan, Muhamad Abdallah, dawlat al'iislam fi alandls aleasr alraabieu, ta4, matbaeat alkhanji, (alqahirat, 1997AD).
Hatamila, Muhamad Eabda, altansir alqasriu limuslimi alandalas fi eahd almalkayn alkathulikiayn (1474-1516 AD), ta1, aldaamieat al'urduniyati(Amman, 1980 AD).
Hurtizi, 'antuniu duminqir, binthanta, birnardi, tarikh muslimi al'andalus almuriskiuwn hayaatan wamasat 'aqaliyatun, tarjamatu: eabdialeal salih taha, ta1, dar aliashiraq (aldawhat, 1988 AD).
Jamal aldiyn, Eabdallah Muhamad, almuslimun almnssarwn 'aw almurskiuwn al'andalsiun, ta1, dar alsahwa (alqahirati, 1991 AD).
kar, Mathiu, aldiyn waldam 'iibadat shaeb alandilsi, tarjamatu: mustafaa
qasimi, murajaeati: 'ahmad khuris, ta1, hayyat 'abu zabi lilsiyahat walthaqafat kalimata, ('abu zabi, 2013 AD).,
Al-Katani, ealii almuntasir, anbieath al'iislam fi al'andilusi, ta1, dar alkutub aleilmiati, (birut, 2005 AD).
Al-Khatib, Mustafaa Abdalkrim, muejam almustalahat wal'alqab altaarikhiati, ta1, muasasat alrisala (birut, 1996 AD).
Al-Madani, Ahmad Twfiq, harb althalathimiayat sanat bayn aljazayir wa'asbania 1492-1792, du.ta, alsharikat alwataniat lilnashr waltawziei, (qsantinat, di.t).
Majmueat min aleulama' walbahithina, almawsuea alearabia almuyasarati, ta1, almaktabat aleasriati, (birut, 2010 AD).
Mualif majhula, tarikh aldawlat alsaediat altakmidartiati, ti: eabdalrahim binihadata, ta1, dar tinmil liltibaeat walnashri, (maraksh, 1994 AD).
Al-Muqry, shihab aldiyn 'ahmad bin muhamad altilmsani,(D 1041AH-1631AD), 'azhar alriyad fi 'akhbar eiad, ta: mustafaa alssqa, abrahim al'abyari, eabdalhafiz shalabi, du.ta. matbaeat lajnat altaalif waltarjamat walnashri, (alqahirai, 1939 AD).
Musaa, muhamad bin hasan bin eaqila, astijabat aslamiat lisarakhat 'andalasiatin, ta1, dar al'andalus alkhadra'i, (jidah, 1994AD).
Qashtiliu, Muhamad, hayat almuriskus al'akhirat bi'iisbanya wadawrihim kharijaha, ta1, matabie alshuwikh ( titwan, 2001AD)
Al-Qlqashandi, Abu Aleabaas Ahmad, (D 821 AH /1418AD), subh al'aeshaa fi kitabat al'iinsha, ta: dar alkutub almisriihi, du.ta, dar alkutub almisriih (alqahirati, 1922AD).
Al-Saamaraayiy, khalil abrahim, wakhrun, tarikh alearab wahadaratuhum fi al'andils, ta1, dar alkutub alwataniati, (binghazi, 2000AD).
Al-Salabi, Ali Muhamadi, aldawlat aleuthmaniat eawamil alnuhud wa'asbab alsuquta, ta1, dar altawzie walnashr aliaslamiati, (alqahirati, 2001AD).
Al-Tamimi, Abdaljlil, aldawlat aleuthmaniat waqadiat almuriskiiyn al'andalsiin, ta1, markaz aldirasat walbuhuth aleuthmaniat walmuriskiat waltawthiq walmaelumat (tunus, zghuan, 1989AD).
Tsharlis Li, Hinri, alearab walmuslimun fi al'andalus baed suqut gharnatat, tarjamatan: hasan saeid alkarmi, ta1, dar lubnan liltibaeat walnashr (birut, 1988 AD).
yaqut alhamwy, shihab aldiyn 'abi eabdallah yaqut bin eabdallah, (D 626 AH- 1229AD), muejam albildan, du.ti, dar sadir, (birut,1977AD).
Al-Zarkali, Khayr aldiyni, (D 1396 AH-1976 AD), al'aelami, ta15, dar aleilm lilmalayini, (birut, 2002AD).
Al-Zaydi, Mufid, mawsueat altaarikh aliaslamii, aleasr aleuthmani, du.t , dar 'usamat lilnashr waltawzie (emman, 2003AD).